Tak się niefortunnie złożyło, że w ubiegłym roku nie było podsumowania za rok 2024. Niniejszym informuję, że portal MorphOS.PL jest otwarty dla każdego sympatyka motyla i każdy może nadesłać artykuł i będzie opublikowany pod jego ksywą czy imieniem i nazwiskiem.
Teraz mamy za sobą rok 2025, który pokrótce podsumuję. Działo się dużo i dobrze.
Nasza strona odbiła sie po słabszym 2024 r., bo 'waldiamiga’ ze zdwojoną energią wziął się do pracy dostarczając 36 wpisów. Nasz fanpage dobił do 191 sympatyków. A teraz bardziej „światowo”.
Już w styczniu otrzymaliśmy wersję 3.19 systemu. Obszerna aktualizacja poprawkowa, nie oczekiwaliśmy więcej. Oczywiście w związku z tym wyszedł nowy Chrysalis 3.19. Była aktualizacja bibliotek SDL2 i SDL3.
Nastąpiła też ważna aktualizacja OpenSSL 3. Wprowadzone zmiany eliminują podatności bezpieczeństwa CVE-2024-9143 oraz CVE-2024-13176. Pojawiła się też obsługa protokołu QUIC, który umożliwia implementację w programach najnowszej wersji protokołu HTTP/3. Ponieważ rzadko się udzielam, a jest okazja, to wyjaśnię o co tu chodzi.
QUIC to nowy sposób przesyłania danych w internecie, opracowany głównie przez Google, później standaryzowany przez IETF. Najważniejsze fakty:
HTTP/3 to nowa wersja protokołu HTTP, czyli tego, czym przeglądarka gada z serwerem. Różnice względem HTTP/2:
HTTP/3 nie działa bez QUIC. Dlatego dodanie QUIC do openssl3 jest warunkiem, żeby Wayfarer mógł w ogóle używać HTTP/3. Ktoś powie, że to nie mecyje, bo Windows ma to od 2021 roku. Dla nas to oznacza bycie na czasie, bo mamy to na sprzęcie porzuconym przez Apple 20 lat temu.
Oczywiście zaraz z tego skorzystał Wayfayer, bo taki był cel tej zabawy. Wayfarer wyszedł w okrągłej wersji 10.0, ale do końca roku miał kilka poprawek kończąc na wersji 11.0 opartej na WebKicieGTK 2.50.1. Były też dwie aktualizacje klienta poczty Iris.
Rok ten jest szczególny, bo w sierpniu obchodziliśmy 25 rocznicę MorphOS, wydania pierwszej publicznej wersji v.0.1 (wtedy dla Amig wyposażonych w akceleratory CyberStormPPC i BlizzardPPC produkcji Phase5). Są powody do radości, bo parę miesięcy wcześniej w maju pokazano nową wersje systemu (jeszcze beta) 3.20 na nową płytę główną PPC ’Mirari’.
Już całkiem sporo wiemy o tym, co projekt Mirari „wymusił” w rozwoju MorphOS-a. Deweloperzy – Frank Mariak, Harald Frank (Geennaam) i inni – aktywnie piszą sterowniki pod prototypy płyty. Oto konkretne nowości:
Może dziwić po co na płycie jest FPGA (Artix-7) – nie, nie do „tego” (emulacja Amigi 1200 i podobne pomysły). Pełni funkcje programowalnego mostka, takiego spoiwa dla podzespołów. To jest bardzo dobre rozwiązanie, żeby nie ciągnąć za sobą ogona pierdółkowatych drobnych układów, które po paru latach są nie do zdobycia i trzeba przeprojektowywać płytę główną.
Krótko mówiąc: 'Mirari’ razem z MorphOS-em 3.20 gdy wyjdzie publicznie, będzie to największy skok sprzętowy dla MorphOS-a od wielu lat. Przy okazji może to być projekt który zbliży do siebie sympatyków Amigi NG – płyta ma zarówno „boing balla” jak i znaczek „MorphOS ready”, a kolor fioletowy nie jest przypadkowy (połączenie czerwonego i niebieskiego).
W magazynie „Amiga NG” nr 12 (1/2025) można poczytać o odkrytym po latach „ficzerze”, pozwalającym korzystać Efice z pamięci karty graficznej. Ciekawostka warta odnotowania.
Jeśli chodzi o programy, to były aktualizacje Easy2Installa (menadżer pakietów), ProTrekkra (tracker), AmigiGPT (czatbot ChatGPT), AmiTranslate (tłumacz), Annotate i Lite XL-a (edytory tekstu z kolorowaniem składni), BeeBase (baza danych).
Z nowości to mamy edytor ikon Iconos
CPU-M (morfosowa wersja CPU-A) to program narzędziowy pokazujący wszystko
Pixy – edytor graficzny do pikselartu.
Gry to aktualizacje ScummVM, Snes9x, OpenMoHAA (Medal of Honor: Allied Assault, z rozszerzeniami Spearhead i Breakthrough), OpenRCT2 (RollerCoaster Tycoon 2), OpenTDD (Transport Tycoon Deluxe), OpenFoddera (Cannon Fodder), Juliusa (klon Caesara III), REminiscence (Flashback), ClassiCube (MineCraft Classic), OpenTyriana (Tyrian 2000), Dethrace (silnik gry Carmageddon). Miłośników smarowania ścian ucieszy nowa wersją Unreala 1.4 (na Unreal Engine v200) i Doom 64 EX+.
Nowością jest Hans Kloss – Agent J-23 – platformówka w stylu gier z szesnastobitowców, na bazie kultowej gry z Atari 8-bit.
Nowościami są też porty: OpenLary (Tomb Raider), Serious Sama (dwu części – The First Encounter i The Second Encounter), ExhumedEX-Plusa (znany też jako Powerslave), CatacombGL-a (seria Catacomb Adventure), Xasha3D (silnik do Half-Life’a), M.A.X.-a (M.A.X.: Mechanized Assault & Exploration), Open Geometry Wars (odtworzona Geometry Wars: Retro Evolved).
Jakby chcieć marudzić, to się nie da. 'Mirari” z MorphOS-em za rogiem, aktualizowana przeglądarka i tony gier – już samo to pozwala spokojnie uśmiechnąć się. Rok 2026 będzie piękny.
Zamieszczone przez: truman_burbank, 2 komentarze
Komentarze:
3.20 raczej będzie w pierwszym kwartale, ale na razie idzie dość intensywny rozwój więc może sie przeciągnąć do drugiego
ode mnie będzie
Reggae:
– iffilbm.muxer/encoder do reggae wraz zapisywaniem ham6/ham8, moze nawet dynamic hires
– iffilbm.demuxer – support dla dynamic hires
– qoi.muxer/encoder/decoder/demuxer – (tu czeko i ja), zapisywanie i wczytywanie obrazkowo qoi
– photocd decoder/demuxer- wczytywanie obrazkow photocd
– vorbis decoder – dekodowanie ogg vorbis
– qoa encoder/decoder – dekodowanie i enkodowania qoa
– iffsmus.decoder/demuxer – dekodowania muzyki z Aegis Sonix
Rdesktop:
– support dla adpcm przy przesylaniu muzyki
– support dla schowka dla grafiki
– support dla przekierowan dla serial i parallel
– pewnie cos jeszcze, pracuje nad NLA ale nadal odbija
MiniPro:
apka do wypalania kickstartow i nie tylko pod TL866
Aby cytować lub odpowiedzieć, zaloguj się.
Adam, dziękuję za Twój wpis. Dobre podsumowanie roku!
Aby cytować lub odpowiedzieć, zaloguj się.